Yaygın eğitim toplumun ihtiyaçlarını; fertlerin ilgi, istek ve hizmet anlayışlarına göre farklı yönlerden dinamik hale getirmek amacıyla onlara belli programlar halinde sunulan bie eğitim faaliyetidir.

SGünümüzde yaygın eğitim her ülkenin kendine özgü benimsediği eğitim felsefesine, eğitim anlayışına ve eğitimden beklediği sonuçlara göre planlanmakta ve uygulanmaktadır.

Ülkemizdeki yaygın eğitim uygulamalarının hareket noktasını toplumun ihtiyaçları ve istekleri teşkil etmektedir. Bu nedenle yaygın eğitim, kişilerin gönüllü katılımlarını sağlayacak programlar halinde ve sürekli götürülmektedir. Bu programlar, her seviyede kişilerin fikri alınarak çok defa onlarla birlikte hazırlanmaktadır.

Ülkemizdeki okullaşma oranı ve eğitim düzeyinin henüz istenilen seviyede olmaması ve okur-yazar olmayanların en önemli bir kitleyi oluşturması karşısında, geniş kitlelerin genel ve mesleki eğitim eksikliklerini süratle giderici, yenileyici ve geliştirici, onların değişen şartlara uymalarını sağlayıcı, kentleşme, endüstrileşme, tarım vb. alanlarda ileri teknolojinin gerektirdiği bilgi ve becerilerle donatılmaları için genel ve mesleki teknik eğitim programları ile çeşitli amaçlara yönelik eğitsel etkinliklerin düzenlenmesi yoluna gidilmesi, yaygın eğitimin yeri ve önemini açık şekilde ortaya koymaktadır.

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde önem ve öncelik verilen eğitim ülkemiz için de büyük önem taşımaktadır.

Yaygın Eğitiminin Gerekliliği

Yetişkin nüfüsun bir kısmı okuma yazma bilmemektedir. Bunların çoğu okuma çağı sınırı dışında kalmaktadır.

Bir kısım yurttaşımız yalnız okuma yazma öğrenmişler, belli bir mesleki ve teknik öğretimden geçmemişlerdir. Bunlar, değişen ve gelişen hayat şartlarına kolayca uyum sağlayabilecek bir eğitim sistemine ihtiyaç duymaktadırlar.

İnsan hayatı boyunca gerekli bütün bilgi, beceri ve alışkanlıkların okul yıllarında ve yalnız okulda yapılan eğitim öğretim ile kazandırılması mümkün değildir. Bireye ve topluluklara, gerekli bilgi ve becerilerin iş içinde, ihtiyaç duyuldukça, sürekli olarak verilmesi daha etkili ve verimli olacaktır.

Hayatta geçerli bütün sanat ve mesleklerin ayrı birer okulu yoktur ve bunlar için mutlaka okul açmak gerekmez. Ancak, bütün iş ve sanatlarda çalışacak insanlara ve bunların yetiştirilmesine ihtiyaç vardır.

Küçük toplum birimleri bilimsel ve teknolojik gelişmeleri yakından izleyememektedir. Bunlara henüz modern teknolojinin gerektirdiği teşkilatlanma ve iş bölümü girmemiştir.

Toplumun doğruyu düşünme, iyiyi güzeli bulma ve ayırma yeteneklerini beslemek ve geliştirmek zorunluluğu bulunmaktadır.

Bütün yurttaşlar güzel sanatlardan, spor etkinliklerinden ve eğitsel eğlencelerden gereği gibi yararlanamamaktadır.

Yaygın Eğitimin Amaçları

Yaygın eğitimin amaçları, Türk Milli Eğitiminin genel amaçları ve temel ilkeleri doğrultusunda aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

• Devlet kavramını, hukuki düzenini, Atatürk ilke ve inkılaplarını, demokratik yönetimin ana ilkelerini fertlere anlatmak, benimsetmek, ulusal birlik ve dayanışmayı güçlendirmek, bireyleri birbirlerine saygılı, hoşgörülü bir düzeye ulaştırmak.
• Toplumun yapısını ve değer yargılarını kalkınma amaçlarına uygun bir ortam yaratacak şekilde yönlendirmek, özellikle köy ve kasabalarda yaşayan bireyleri; güçleriyle devletin imkânlarını birleştirmek suretiyle sorunlarına çmzüm yolları bulabilen ve kendi kendirlerine karar verebilen insanlar haline getirmek.
• Zorunlu ilköğretim çağı dışında kalmış bireylere okuma yazma öğretmek, sürekli eğitim imkânları hazırlamak.
• Ulusal bütünleşmeye ve yurttaşlık görevini bilinçli yapmaya yönelik Atatürk ilke ve inkılapları doğrultusunda özgürlükçü demokrasiyi güçlendirici, herkesin düşüncesini, kişiliğini ve yeteneklerini geliştirici biçimde eğitim çalışmaları yapmak.
• Çağımızın bilimsel teknolojik, ekonomik, toplumsal ve kültürel gelişmelerine uymalarını sağlayıcı eğitim imkânları hazırlamak.
• Toplum kalkınması için kamu, özel ve yerel kaynaklar harekete geçirilerek kalkınma projelerine halkın katılımını sağlayıcı tedbirler almak.
• Kalkınmayı engelleyen davranış, düşünce ve değerleri değiştirerek, ulusal kalkınmayı en geniş ölçüde destekleyici ekonomik ve toplumsal içerikli projelerin başarıya ulaşması için elverişli ortamı oluşturucu, yaratıcı eğitim çalışmaları düzenlemek ve bu türlü çalışmalara katılmak.
• Ulusal kültür değerlerinin korunması, dünya kültürüne açık olarak geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasına yardımcı olmak.
• Toplu yaşama, dayanışma, birlikte çalışma ve teşkilatlanmaya yönelik alışkanlıklar kazandırmak.
• Tarım ve endüstri kesimindeki yeni teknoloji ve tekniklerin tanıtılmasına, yeni hizmet alanlarının geliştirilmesine, işsiz ya da istemediği işlerde çalışanların gelir getirici ve yaşam düzeylerini yükseltici beceriler kazanmalarına yardımcı olmak.
• Mahalli özelliklere ve ihtiyaçlara göre eğitim-öğretim-istihdam-pazarlama ve teşkilatlanmaya yönelik çalışmalar yapmak.
• Kırsal kesimden kente göçenlerin yeni ortama uyum sağlamalarına ve gecekondularda yaşayan yurttaşların ekonomik toplumsal ve kültürel sorunlarının çözümüne dönük eğitim çalışmaları yapmak.
• Endüstrileşmenin ihtiyacı olan ara insangücünün yetiştirilmesine yardımcı olmak için mesleki teknik içerikli eğitim çalışmaları yapmak.
• Çeşitli mesleklerde çalışmakta olanların hizmetiçinde ve mesleklerinde gelişmeleri için gerekli bilgi ve becerileri kazandırma imkanı sağlamak.
• Halk sağlığının korunması, aile planlaması, sivil savunma, sağlıklı konuta kavuşma, iyi bir üretici ve tutumlu bir tüketici niteliğini kazandırıcı çalışmalar yapmak.
• Boş zamanları sosyal ve kültürel etkinliklerle dğerlendirmeye yönelik eğitim çalışmaları yapmak.